
﷽وَ إِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْلَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌوَ مَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَحال گریهخداوندا خیال گریهام نیستاگر هم هست حال گریهام نیستمن از بس در دل اندوه غرقمدر اوج غم، مجال گریهام نیست راز نگاهزبان تو غم دل بازگویدهزاران نکته را با ناز گویدتو میگویی که با تو قهرم امانگاهت با نگاهم راز گویدغم و دلبردلم جز تو غمی دیگر نداردبه جز تو دلبری دربر ندارددر این عالم دل من جز تو هرگزهوای دیگری در سر ندارددرخت ج...
ادامه مطلب
موانع شناخت حقیقت و دشواری قضاوت درستتأثیر خواستهها و احساسها بر شناخت حقیقتیکی از بزرگترین خطاهای ذهن انسان این است که آرزوها، علاقهها، ترسها و پیشداوریهای خود را جایگزین واقعیت کند. انسان معمولاً دوست دارد جهان همانگونه باشد که میخواهد اما حقیقت، تابع خواستههای کسی نیست. استقلال واقعیت از میل و آرزوی انسان انکارناپذیر است و اگر کسی بخواهد حقیقت را بشناسد، باید بین «آنچه دوست دارد» و «آنچه وجود دارد» فاصله بگذارد.بسیاری از خطاهای فردی و اجتماعی نیز از همینجا آغاز میشود. گاهی انسان چ...
ادامه مطلب
آموزش دستور زبان فارسی با قواعد جدید مندرآوردی...
ادامه مطلب
مضمونسازی و انسجاماندیشی در شعر چیست؟برای اینکه بتوان به بهترین نحو به توضیح عملکرد "مضمونسازی" پرداخت، اول میبایست واژهی "مضمون" را معنا کرد!☆مضمونفرهنگ فارسی معیندر میان گرفته شده. معنی. مفهوم. مطلب★مضمونفرهنگ فارسی عمیدآنچه از کلامی مفهوم شود. موضوع کلام. معنی. مطلب★عبارات فوق معنای لغوی "مضمون" بود و حال میخواهیم، بهمعنای کاربردی "مضمونسازی" بپردازیم!معنای دیگر "مضمون"، "درونمایه" و "موضوع" است و "مضمونسازی" در شعر شیوهای است که شاعر در هنگام سرودن میبایست با دنبال کردن موضوعی واحد در سرتاسر شعر و یا دستکم در دو مصراع پیام خود را به بهترین شکل ممکن افاده کند و چنانچه بخواهد، بیتبهبیت "مضمونسازی" کند، میبایست بهگونهای بسراید که اولا؛ از حیث معنا و مضمون میان دو مصرع مربوطه رابطهی تنگاتنگی...
ادامه مطلب
بسم الله الرحمن الرحیم. وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَيُزۡلِقُونَكَ بِأَبۡصَٰرِهِمۡ لَمَّا سَمِعُواْ ٱلذِّكۡرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجۡنُونٞ وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَآیا شعر باید لزوما منبعث از حوادث تلخ و شیرین مردم دوران زندگی شاعر باشد؟در گذشته مطلبی خواندم، مبنی بر اینکه؛[از این نظر خرده گرفتن بر شیخ سعدی رواست که در زمان حملهی مغولها از کشتهها پشتهها ساخته میشد اما این شاعرِ عاشق و پندآموز بهجای سرودن اشعار اندوهآور، حماسی، رزمی و مرثیه بهمنظور تحریک مردم در راه مبارزه با دشمنان ایران، غزلهای عاشقانه سرود و این در حالی است که اگر شعر میبایست نشات گرفته از اتفاقات و حادثات مردم روزگار شاعر باشد، بنابر همین ملاحظه کردار، گفتار، رفتار و پندار سعدی با چنین قاعدهای س...
ادامه مطلب
آیا اسمهایی که دارای ساختار درست دستوری و معنوی نیستند، میبایست ویرایش شوند؟در یکی از صفحههای ادبی اینستاگرام خواندم، ادیبی در پاسخ به سوال مخاطبی مبنی بر اینکه؛ با نامها و ترکیبهای غلط آن چه باید کرد، نوشته بود، تمامی نامها میبایست از حیث دستوری و معنوی دارای ساختاری درست باشند و باید بهطور دقیق با تفحص و تحقیق تمامی واژگان بهویژه اسامی زبان فارسی را بررسی کرد و چنانچه مشاهده شود، واژهی مرکبی یا ترکیب نامی چه از حیث ساختاری دستوری و چه از لحاظ معنوی بهغلط پدید آمده، ویرایش گردد.عرض شود که اصولا چنین کلام بیتعمقی از یک ادیب، ابراز عقیدهی جالبی بهنظر نمیرسد!اولا؛ از یکسو در تمامی زبانهای این دنیای پهناور چنین پدیدهای؛ غلطنویسی، غلطگویی و بهکارگیری واژگان نامربوط در جملات و نظایر آن مرسوم است....
ادامه مطلب
☆تصویر فوق مطلب یکی از علاقمندان به ادبیات فارسی است اما متاسفانه دارای اشکالاتی است که میبایست اصلاح شود.اوّلاً؛ عبارت (قسر در رفتن) یک اصطلاح کنایی است، نه یک ضربالمثلتوضیح اینکه؛ ضربالمثل نتیجهای پندآموز دارد که از اصطلاح (قسر در رفتن) چنین نتیجهای گرفته نمیشود!نکتهی مهم دیگر اینکه؛در عبارت ذکرشده، چه مثلی بهچشم میخورد که میبایست آن را ضربالمثل نامید؟متاسفانه بسیاری از دوستان به هر عبارت که برمیخورند، بدون کوچکترین تعمق آن را ضربالمثل نام مینهند و این معضلی است که میتواند، اذهان را به بیراهه بکشاند!ثانیاً؛ایشان تفسیری از مرحوم دهخدا آوردهاند اما به فرهنگ معین نگاهی ولو کوتاه هم نداشتهاند تا از معنای امروزی آن غافل نمانند:فرهنگ فارسی معینقسر در رفتناز حادثه یا مهلکهای جان سالم بدر بردن☆اصط...
ادامه مطلب
فضل الله نكولعل آزادشاعر چند مجموعه شعر نويسندهى رمان معروف زير درخت گيلاس ويراستار رمانهاى عاشقانه و سرودههای شاعراناين وبلاگ داراى:غزلهاى عاشقانه. اشعار خانوادگى. اجتماعى شيوهى نيمايى. دوبيتىها و رباعيات. آموزش شعر فارسى. مقالات ادبى. شامل: علم عروض و قافيه. معانى و بيان. علم بديع؛ آرايه هاى ادبى. دستورزبانفارسى. شناسايى اصطلاحات، واژگان و تركيبهاى غلطتاريخ نصب ابزار آمار بازديد كنندگان ١٣٩۷/١/٢٩ تاريخ نصب ابزار آمار بازديدكنندگان ١٣٩۷/١/٢٩ بخوانید...
ادامه مطلب
سعدی؛ افتخار ایرانزمینپرتو آفتاب اگر بدر کند هلال را(سعدی شیرازی)همانطور که میدانید؛ شیوه و عادت غربیهای خودپرست بر این است؛ بدون اینکه حتا نیمنگاهی به آثار شرق داشته باشند، تمام اکتشافها، اختراعات و انواع علوم را بهنام خود به ثبت برسانند و متاسفانه در این حرکت غیرانسانی نیز تا مرحلهی بسیار زیادی پیشرفت کردهاند. چراکه اگر بخواهند، در تاریخ علمیشان نامی از اندیشمندان این مرز و بوم و دیگر سرزمینهای شرقی ذکر کنند، ممکن است کاخ سعادت تمامی حسابها و معادلاتشان در هم فرو ریزد. به همین منظور تلاششان را بر این گذاشته و میگذارند تا آنجا که برایشان مقدور است، هیچ تعریفی از شاعران، بزرگان و دانشمندان مشرقزمین در آثارشان ساری و بر لبانشان جاری نسازند تا بدین وسیله خود را برتر و صاحبان دانش معرفی کنند و ...
ادامه مطلب
معانی گستردهی واژگان در عبارات مربوطه!بسیاری از واژگان ممکن است، در عبارتی معنایی را افاده کنند و در عبارتی دیگر، معنای دیگری از آن اراده شود. از این روی معنای بسیاری از واژگان را میبایست در عبارتها و جملهها جستجو کرد، نه اینکه تنها به فرهنگ واژگان رجوع نمود، چراکه فرهنگها نیز بسیاری از واژگان را بر مبنای مفهومی که در عبارات دارند، معنا کردهاند و در این زمینه هیچ واژهنامهای کامل نیست!پس اینکه برخی در نوشتارها و سرودههایشان از حروف اضافه یا واژگان چندمعنایی بهره میبرند که بهگوش شنونده یا خواننده نامانوس میآید، دلیلش این است که واژه را در جایگاه یا عبارت اصلی خود بهکار نبردهاند و ممکن است، چنین افراد در پاسخ به معترضین بگویند؛《در فرهنگ واژگان چنین معنایی را یافتیم》اما همانط...
ادامه مطلب
انشاءالله نوروز سال ۱۴۰۱ سال خوبی برای همهی هموطنان ایرانیام در سراسر دنیا باشد و تمامی مردم جهان در صلح و آرامش کنار یکدیگر زندگی کنند!♧ نوشته شده توسط فضل الله نکولعل آزاد در دوشنبه یکم فروردین ۱۴۰۱ | بخوانید...
ادامه مطلب
گفتم غم تو دارم گفتا غمت سرآیدگفتم که ماه من شو گفتا اگر برآید(حافظ شیرازی)کاربرد,های گوناگون ماه در شعر فارسی,، با تفسیر و معنا نوشته ی : فضل الله نکولعل آزادکاربرد, واژه ی «ماه», و تعابیر, متفاوت, آن در ا...
ادامه مطلب
حشو ملیح و در سروده های استاد مسلم ادبیات فارسی " سعدی و" شیرازی هر بد که به خود نمی پسندی با کس مکن " ای برادر من " گر مادر خویش دوست داری دشنام مده به مادر من ( سعدی شیرازی ) همانطور که ملاحظه می فرمایید...
ادامه مطلب
حس آمیزی در ادبیات معاصر فارسی ( از سری مقالات آرایه های ادبی ) حس آمیزی حس آمیزی ، همانند استعارات ، تشبیهات ، کنایه ، ایهام ، جناس پارادوکس و...... یکی از آرایه های ادبی است که به منظور اختصار و ایجاز کلام ( کوتاه تر کردن کلام ) اما وسیع تر بیان کردن معانی صورت می گیرد . گاه یک آرایه ی « حس آمیزی » چنان معنای وسیعی را افاده می کند و بر روح شنونده اثر می گذارد که حتا از چند جمله ی تفسیری هم ، آن قدرت کلام و معنای گسترده اراده نمی گردد. زمانی که می گوییم : « فضای تلخ گورستان » ناخودآگاه در ذهن آدمی فض...
ادامه مطلب