
﷽وَ إِنْ يَكَادُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَارِهِمْلَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌوَ مَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَحال گریهخداوندا خیال گریهام نیستاگر هم هست حال گریهام نیستمن از بس در دل اندوه غرقمدر اوج غم، مجال گریهام نیست راز نگاهزبان تو غم دل بازگویدهزاران نکته را با ناز گویدتو میگویی که با تو قهرم امانگاهت با نگاهم راز گویدغم و دلبردلم جز تو غمی دیگر نداردبه جز تو دلبری دربر ندارددر این عالم دل من جز تو هرگزهوای دیگری در سر ندارددرخت ج...
ادامه مطلب
معرفینامهای بهروی در قدیمی آرامگاه سعدی ...
ادامه مطلب
آیا واژگان بیگانه میبایست با قواعد زبان مربوطه جمع بسته شوند؟اینکه کسی معتقد باشد؛ واژگان بیگانه میبایست طبق قواعد زبان مربوطه جمع بسته شود، نشاندهندهی این است که نه به دانش زبانشناسی اشراف دارد و نه به دانش دستوری واقف است.عبارات فوق کلامی است، ناقصالخلقه که جنس آن ناشناخته و نامعلوم است.صریح عرض کنم؛ تاکنون با چنین اظهار نظر ناشیانهای برخورد نکرده بودم!آخر یکی نیست، به ایشان بگوید که قبل از دست به قلم شدن، دستکم اندکی مطالعه فرمایند؟! اول اینکه، در گذشتهتر در مطلبی عرض کردهام، برخی از ادیبان امروزی معتقدند که واژهی "عشق" فارسی است که به زبان عربی راه یافته است. حال از اینها که بگذریم، چرا ایشان نباید بدانند که واژگان بیگانه، در هر زبان طبق قاعدهی زبان داخلی میبایست جمع بسته شوند، نه زبان ب...
ادامه مطلب
مضمونسازی و انسجاماندیشی در شعر چیست؟برای اینکه بتوان به بهترین نحو به توضیح عملکرد "مضمونسازی" پرداخت، اول میبایست واژهی "مضمون" را معنا کرد!☆مضمونفرهنگ فارسی معیندر میان گرفته شده. معنی. مفهوم. مطلب★مضمونفرهنگ فارسی عمیدآنچه از کلامی مفهوم شود. موضوع کلام. معنی. مطلب★عبارات فوق معنای لغوی "مضمون" بود و حال میخواهیم، بهمعنای کاربردی "مضمونسازی" بپردازیم!معنای دیگر "مضمون"، "درونمایه" و "موضوع" است و "مضمونسازی" در شعر شیوهای است که شاعر در هنگام سرودن میبایست با دنبال کردن موضوعی واحد در سرتاسر شعر و یا دستکم در دو مصراع پیام خود را به بهترین شکل ممکن افاده کند و چنانچه بخواهد، بیتبهبیت "مضمونسازی" کند، میبایست بهگونهای بسراید که اولا؛ از حیث معنا و مضمون میان دو مصرع مربوطه رابطهی تنگاتنگی...
ادامه مطلب
بسم الله الرحمن الرحیم. وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَيُزۡلِقُونَكَ بِأَبۡصَٰرِهِمۡ لَمَّا سَمِعُواْ ٱلذِّكۡرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجۡنُونٞ وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَآیا شعر باید لزوما منبعث از حوادث تلخ و شیرین مردم دوران زندگی شاعر باشد؟در گذشته مطلبی خواندم، مبنی بر اینکه؛[از این نظر خرده گرفتن بر شیخ سعدی رواست که در زمان حملهی مغولها از کشتهها پشتهها ساخته میشد اما این شاعرِ عاشق و پندآموز بهجای سرودن اشعار اندوهآور، حماسی، رزمی و مرثیه بهمنظور تحریک مردم در راه مبارزه با دشمنان ایران، غزلهای عاشقانه سرود و این در حالی است که اگر شعر میبایست نشات گرفته از اتفاقات و حادثات مردم روزگار شاعر باشد، بنابر همین ملاحظه کردار، گفتار، رفتار و پندار سعدی با چنین قاعدهای س...
ادامه مطلب
بسم الله الرحمن الرحیم. وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَيُزۡلِقُونَكَ بِأَبۡصَٰرِهِمۡ لَمَّا سَمِعُواْ ٱلذِّكۡرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجۡنُونٞ وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَخفته بیدار کردن آسان استغافل و مرده هر دو یکسان است(سنایی)روزی نوشتهای توجه مرا به خود جلب کرد. خواندم و بسیار افسوس خوردم! دریغ از اینکه عدهای به نام ادبیات دست به ایجاد سایتهای اینترنتی زدهاند و میزنند اما از روی ناآگاهی و بیتعمقی بهدرج مطالبی نادرست پرداخته و میپردازند! اینکه احتمال دارد، خطا یا اشتباه از هرکس سر بزند، در آن شکی نیست. چراکه به ضرس قاطع، انسان جایزالخطاست اما نویسنده میبایست در مطالب خود دستکم درستنویسی، قواعد و ترتیب ارکان دستوری را رعایت کند!تصاویر زیر نمودار صادق آن گفتار است!توضیح ...
ادامه مطلب
ایجاز کلام یا حشو قبیح؟الفاظ مُهمَل یا ترکیبهای عطفی؟دقت نظر و حتا اندکی وسواس در انجام کارها، موجب بهتر به نتیجه رسیدن آن میشود اما وسواس بیش از حد مانند سمباده روح را میفرساید که میبایست از آن پرهیز کرد!در مطلب (چه کنیم؟ به هر حال غلط ننویسیم یا غلط بنویسیم؟) که در گذشتهتر از ن...
ادامه مطلب
به شاعرنمای پرخاشگر (؟) که شاعر ادیب فرهیخته ی بزرگ متقدمی را بدون دانش به باد انتقاد گرفت و وقتی با اعتراض من و دیگر دوستان ادیب مواجه شد؛ تمام دوستی ها را فراموش کرد و از لطفمان سو استفاده کرد!بى هن...
ادامه مطلب
گفتم غم تو دارم گفتا غمت سرآیدگفتم که ماه من شو گفتا اگر برآید(حافظ شیرازی)کاربرد,های گوناگون ماه در شعر فارسی,، با تفسیر و معنا نوشته ی : فضل الله نکولعل آزادکاربرد, واژه ی «ماه», و تعابیر, متفاوت, آن در ا...
ادامه مطلب
حشو ملیح و در سروده های استاد مسلم ادبیات فارسی " سعدی و" شیرازی هر بد که به خود نمی پسندی با کس مکن " ای برادر من " گر مادر خویش دوست داری دشنام مده به مادر من ( سعدی شیرازی ) همانطور که ملاحظه می فرمایید...
ادامه مطلب
بی وفا یار ، بی مهر شد و در غم دلدار نماند در دل تیره ی من ماه شب تار نماند سوختم از غم دل از سر شب تا به سحر لیک چشمش ز غم حادثه بیدار نماند آن یک عمر مرا پند وفاداری ماند خود رها کرد مرا ، رفت و وفادار نماند گفت : تا لحظه ی موعود بمان ، اما خود مفلسی بود که تا موعد دیدار نماند از ره دور مرا وعده ی یاری می داد هر چه فریاد زدم رفت و مرا یار نماند محرم راز نهان ، محرم رازی دارد هیچ رازی به دل محرم اسرار نماند گشت ویران ز گروهی هنر شعر و ادب گوهر شعر ، کلامی که گوهر بار نماند شهرک قائمیه ۱۳۸۳/۶/۵ نور عشق یا رب دل من ، ز یا...
ادامه مطلب
« تبدیل یا ابدال » و تخفیف کلمات ( از سری مقالات ادبی ) تعدادی از شعرای معاصر به دلیل عدم توانایی در پیوند ، میان وزن با مفاهیم به پیروی از چند شاعر گذشته ی در گذشته ، دو هجای متحرک کوتاه افعال را به یک سیلاب بلند که حرف اول آن متحرک و حرف دوم آن ساکن است ؛ بدل و یا این که افعال را با تخفیف در حرف ادا می کنند ، به گمانی که شعرای سلف به آن کلمات ، شناسنامه داده و در نتیجه به آن سندیت بخشیده اند . عمل ابدال یا بدل کردن دو هجای کوتاه به یک هجای بلند ، کار خطایی نیست اما این عمل می بایست به ضرورت وزن و به عنوان زحاف در آخرین « فعل عروضی » صورت پذیرد ، ن...
ادامه مطلب
حس آمیزی در ادبیات معاصر فارسی ( از سری مقالات آرایه های ادبی ) حس آمیزی حس آمیزی ، همانند استعارات ، تشبیهات ، کنایه ، ایهام ، جناس پارادوکس و...... یکی از آرایه های ادبی است که به منظور اختصار و ایجاز کلام ( کوتاه تر کردن کلام ) اما وسیع تر بیان کردن معانی صورت می گیرد . گاه یک آرایه ی « حس آمیزی » چنان معنای وسیعی را افاده می کند و بر روح شنونده اثر می گذارد که حتا از چند جمله ی تفسیری هم ، آن قدرت کلام و معنای گسترده اراده نمی گردد. زمانی که می گوییم : « فضای تلخ گورستان » ناخودآگاه در ذهن آدمی فض...
ادامه مطلب
به نام آفریننده ی هنر ، یکتای بی همتا ، خداوند توانا فضل الله نکولعل آزاد ( ن . آزاد ) ۱۳۴۰ تهران ( ن . آزاد ) نام اختصاری فضل الله نکولعل آزاد است بیوگرافی و معرفی آثار شاعر و نویسنده ، نقادِ نکته سنج ، آگاه به دانش عروض ، دستور زبان فارسی ، آرایه های ادبی ، علم بدیع ، معانی و بیان و..... نویسنده ی رمان زیر درخت گیلاس ( بر اساس یک ماجرای واقعی ...
ادامه مطلب